Πελεγρίνης

Συνέντευξη με τον πρ. πρύτανη του Ε.Κ.Π.Α., κ. Θ. Πελεγρίνη, με αφορμή την κρίση μη λειτουργίας του Ε.Κ.Π.Α. τον Σεπτέμβριο του 2013 και στο πλαίσιο της προσπάθειας του Νομικού Παλμού να διερευνήσει το μέγεθός της και τις επιμέρους ευθύνες της.

Η συνέντευξη, η οποία διενεργήθηκε σε αρκετά τεταμένο κλίμα, ήταν ενδεικτική της προσέγγισης των θεμάτων από τον πρ. πρύτανη.

1. Πώς ερμηνεύεται η τελευταία απόφαση της Συγκλήτου και ποια η χρονική της ισχύς;

Η Σύγκλητος διαπίστωσε, όπως ξέρετε, την αδυναμία λειτουργίας του Ιδρύματος και όχι την αναστολή αυτής. Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει ότι η βούλησή μας είναι ίδια. Εμείς θέλουμε το Πανεπιστήμιο ανοιχτό με τις λειτουργίες του να διεξάγονται κανονικά. Μετά την πρώτη απόφασή μας, μάλιστα, έδωσα εντολή στον Γενικό Διευθυντή όσοι το επιθυμούν, να έχουν ελεύθερη πρόσβαση στα κτήρια του Πανεπιστημίου. Με τις συνθήκες που επικρατούν, όμως, δεν μπορείς να πας να πεις στον άλλον, που χάνει το μισθό του, για να κάνει απεργία και να υποστηρίξει τη ζωή του, σταμάτα να γίνουν εξετάσεις.

2. Σε άλλα Πανεπιστήμια (π.χ. Α.Π.Θ.), πάντως, παρά την απεργία των διοικητικών υπαλλήλων, οι εξετάσεις διεξάγονται κανονικά. Πώς το εξηγείτε;

Για να γίνουν εξετάσεις, πρέπει κάποιος ν’ ανοίξει την αίθουσα και αυτός ο κάποιος, ο θυρωρός, είναι διοικητικός υπάλληλος. Όταν αυτός απεργεί, εγώ εξετάσεις δεν μπορώ να κάνω. Όπου δεν υπάρχει πρόβλημα καταλήψεων, βέβαια, με ευθύνη κάποιων καθηγητών μπορεί να γίνουν εξετάσεις. Εγώ γενικά δεν μπορώ να πάρω την ευθύνη ν΄ανοίξω μια αίθουσα, με μηχανήματα κι εξοπλισμό. Και φανταστείτε και το άλλο: να γίνονταν εξετάσεις και λόγω της απεργίας των υπαλλήλων της Γραμματείας, να ήταν αδύνατη η έκδοση των βαθμών για πάνω από μήνα. Δεν θα με κατηγορούσαν τότε ότι η αναστολή έκδοσης αποτελεσμάτων είναι επιλήψιμη. Οι εξετάσεις πρέπει να γίνονται σε πλήρη διαφάνεια και νομιμότητα.

3. H απεργία, πάντως, ως μέσο, όπως και εσείς παραδέχεσθε, δεν είναι το ίδιο με την κατάληψη. Το ότι σέβεστε την απεργία γιατί να σημαίνει ότι ανέχεσθε και τις παράνομες καταλήψεις;

Όταν κάποιος πανεπιστημιακός, για παράδειγμα, θέλει να πάει στο γραφείο του και εμποδίζεται, μετά την κατάργηση του ασύλου, όπως γνωρίζετε, μπορεί να το καταγγείλει στις αστυνομικές αρχές. Επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του καθενός πώς θα το αντιμετωπίσει. Εφόσον, μάλιστα, το άσυλο δεν υπάρχει, δε φέρω και εγώ ως πρύτανης την ευθύνη για πρόσβαση της αστυνομίας στο χώρο. Στη Νομική, για παράδειγμα, την ευθύνη την έχει ο κοσμήτορας, ο οποίος και αποφάσισε για λόγους ασφαλείας να παραμείνει το κτήριο κλειστό. Το ότι είμαι υπερκείμενο όργανο δε σημαίνει ότι θα πάρω και τις ευθύνες υφιστάμενου οργάνου. Η προσωπική μου γνώμη είναι ότι, όταν κάποιος αποφασίζει να απεργήσει, αποφασίζει και τα μέσα της απεργίας του. Αν με ρωτάτε, ακόμα και σε περίπτωση βίαιης διακοπής της διεξαγωγής της Συγκλήτου από φοιτητές παραδείγματος χάριν, εγώ μήνυση δεν κάνω. Προτιμώ να διακόψω τη Σύγκλητο και να προχωρήσω με τις όποιες δυσκολίες, παρά να στείλω τον φοιτητή, το παιδί μου, φυλακή για τέτοια πράγματα. Τα προβλήματα στην Ανώτατη Εκπαίδευση δε λύνονται με τσαμπουκά. Να φωνάξουμε την αστυνομία να δημιουργηθεί μεγαλύτερο κακό, δηλαδή; Εγώ ακολουθώ τις αρχές του Χριστιανισμού για την ανεκτικότητα και την υπομονή. Και πιστέψτε με, δε γίνεται αλλιώς, όταν είσαι σ’ αυτήν τη θέση.

4. Ένα χρόνο πριν, τον Νοέμβριο του 2012, είχαμε πάλι απεργία των διοικητικών υπαλλήλων ενόψει της φημολογούμενης τότε εφαρμογής του μέτρου της διαθεσιμότητας. Από τότε μέχρι σήμερα έχετε προβεί σε κάποια αυτοαξιολόγηση του προσωπικού του Ε.Κ.Π.Α., δεδομένης και της απόσπασης πολλών υπαλλήλων του σε βουλευτικά ή υπουργικά γραφεία, προκειμένου η σημερινή πλέον εφαρμογή του μέτρου να γίνει όσο το δυνατόν λιγότερο επί δικαίων και αδίκων;

Στις 17 Αυγούστου επισκέφθηκα τον Υπουργό, κο Αρβανιτόπουλο, και του πρότεινα να του υποδείξουμε εμείς, ως διοίκηση του Ε.Κ.Π.Α., ποιοι θα συμπεριληφθούν στη λίστα διαθεσιμότητας. Του πρότεινα, δηλαδή, να εφαρμοστεί η αξιολόγηση σύμφωνα με την οδηγία Μανιτάκη, η οποία προέβλεπε συγκεκριμένα κριτήρια, εξωτερικούς αξιολογητές και χρηματοδότηση της όλης διαδικασίας μέσω του ΕΣΠΑ. Εκείνος, όμως, αντέτεινε ότι θέλει άμεση εφαρμογή του μέτρου. Όσο για ένα χρόνο πριν, τότε το Υπουργείο μας διαβεβαίωνε ότι δεν υπάρχει σ’εμάς πλεονάζον προσωπικό και ότι δε θα θιγούμε. Τι να κάναμε δηλαδή; Αξιολόγηση χωρίς κάποια ανάγκη;

Σύμφωνα με τους δείκτες αξιολόγησης του Υπουργείου, έτσι όπως τους εφαρμόσαμε στο Ε.Κ.Π.Α., αποδεικνύεται ότι όχι μόνο δεν έχουμε πλεόνασμα προσωπικού, αλλά και ότι χρειαζόμαστε άλλους 500 υπαλλήλους. Σ’ αυτό μας το πόρισμα, βέβαια, το Υπουργείο δεν απάντησε, παρά όρισε εκ των υστέρων μία επιτροπή και με άγνωστα κριτήρια κατέληξε στο ότι πρέπει να φύγουν 500 μέλη ΔΕΠ του Πανεπιστημίου. Και εγώ σας ρωτώ: Γιατί δε θίγονται και τα Τ.Ε.Ι. πέρα από τα Α.Ε.Ι. στην εφαρμογή του μέτρου; Στο Τ.Ε.Ι. Πειραιά π.χ. η αναλογία φοιτητών προς μέλη ΔΕΠ είναι 1,2, ενώ σ’ εμάς 0,65 και μετά το μέτρο 0,43. Γιατί το Υπουργείο δεν «έκοψε» κι από εκεί;

5. Μία καλύτερη αξιοποίηση της περιουσίας του Ε.Κ.Π.Α. δε θα σας προσέφερε αντισταθμιστικά έσοδα, που θα μπορούσαν να διατεθούν για την κάλυψη μελλοντικών αναγκών σε διοικητικό προσωπικό, σημαντικό μέρος του οποίου η κοινή υπουργική απόφαση σας απομακρύνει;

Είναι αλήθεια και μύθος ότι το Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει τεράστια περιουσία. Κι αυτό γιατί το μεγαλύτερο μέρος της αποτελούν κληροδοτήματα, των οποίων οι διαθέτες κατά την παραχώρησή τους στο Πανεπιστήμιο θέτουν αυστηρούς όρους χρήσης τους. Η Βίλα «Λέλα Καραγιάννη», για παράδειγμα, την οποία εγκαλούμαστε ότι δεν αξιοποιούμε, δύναται να χρησιμοποιείται, σύμφωνα με τη διαθέτρια, μόνο από άπορους φοιτητές της Κωνσταντινούπολης και της Κεφαλονιάς, οι οποίοι, όπως καταλαβαίνετε, δεν υπήρχαν και γι’ αυτό εγκαταλείφθηκε. Σε κάθε περίπτωση, τα έσοδα, που προέρχονται από την αξιοποίηση ακινήτων των κληροδοτημάτων, πρέπει να κατατίθενται και πάλι στο κληροδότημα προς εξυπηρέτηση του κοινωνικού του έργου. Έτσι, τα κληροδοτήματα δεν προσφέρονται για ελεύθερη οικονομική αξιοποίηση προς όφελος του Ε.Κ.Π.Α.. Ένα άλλο σημείο, στο οποίο έχουμε επικριθεί, είναι η συμμετοχή του ιδρύματος στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, κάτι που, όμως, ποτέ δεν έλαβε χώρα. Υπήρξε η σκέψη, αλλά λόγω αβεβαιότητας της επένδυσης εγκαταλείφθηκε από την Σύγκλητο. Κι όλα αυτά, ενώ η κρατική χρηματοδότηση έχει περικοπεί από το 2009 κατά το ήμισυ.

6. Τα συνεχή «λοκ άουτ» των τελευταίων χρόνων ανατρέπουν την ομαλότητα του ακαδημαικού προγράμματος και καταλήγουν εις βάρος του φοιτητή και του Πανεπιστημίου. Οι Σχολές μετατρέπονται σε «εξεταστικά κέντρα» και οι, τελειόφοιτοι ειδικά, φοιτητές νιώθουν την ακαδημαική ή επαγγελματική τους συνέχεια «όμηρο» στα χέρια αποφάσεων της Συγκλήτου. Όλα αυτά πώς βοηθούν στην αναβάθμιση του Δημοσίου Πανεπιστημίου, στο όνομα του οποίου γίνονται;

Κανείς δεν τα θέλει αυτά, τα οποία άλλωστε σε μεγάλο βαθμό προκαλεί η ίδια η Πολιτεία. Συγκριτικά με το παρελθόν, οι περίοδοι έντασης είναι λίγες και μάλιστα χωρίς να χάνεται στο τέλος ούτε μία ώρα μαθημάτων. Παρ’ όλες τις δυσκολίες, μάλιστα, το Πανεπιστήμιο Αθηνών ανήκει στο 1 % των καλύτερων πανεπιστημίων του κόσμου. Οι δε απόφοιτοι του Ιδρύματός μας διαπρέπουν στο εξωτερικό. Αν συγκριθούμε με πανεπιστήμια του εξωτερικού, πιστεύω ότι βγαίνουμε και καλύτεροι σε ορισμένα σημεία. Τα όποια προβλήματα του Πανεπιστημίου μας, δίνουν τη δυνατότητα στον φοιτητή να αυτενεργεί και αυτό τον βελτιώνει.

7. Τι να περιμένουμε στο εξής, όσον αφορά το Ε.Κ.Π.Α. και τη λειτουργία του;

Αν αποφασιστεί συνέχιση της απεργίας, θα συνεχιστεί και η ίδια κατάσταση. Δεν μπορώ να κάνω τίποτα. Γιατί άλλο το συνδικαλιστικό όργανο των εργαζομένων, και άλλο η Σύγκλητος, το ανώτατο όργανο διοίκησης, η οποία αποφάσισε ότι το ΕΚΠΑ πρέπει να λειτουργεί και να υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση όσων επιθυμούν στους χώρους του Ιδρύματος, κάτι το οποίο έχω ανακοινώσει και με σχετική εγκύκλιό μου. Αυτό, βέβαια, δε μας αποκλείει από το να διαπιστώσουμε αδυναμία λειτουργίας του λόγω των πραγματικών συνθηκών.

Eπιμέλεια: Κωνσταντίνος Καούρας, Φέλη Οικονομοπούλου